Fraudebestrijding

Algemene informatie

Sinds een 10-tal jaar verleent de KSZ, op vraag van de respectieve overheden, haar medewerking aan de strijd tegen en de voorkoming van sociale fraude. Jaarlijks wordt door de bevoegde staatssecretaris een actieplan voor de strijd tegen de fraude en de sociale dumping opgesteld. De KSZ wordt hierin nominatim of coördinerend aangewezen om specifieke punten te realiseren.

Zo zit de KSZ een in de schoot van het Algemeen Coördinatiecomité opgerichte werkgroep voor die specifiek uitkeringsfraude behandelt.

Gebruik

Actieplan voor de strijd tegen de fraude en de sociale dumping 2018 - zaken gerealiseerd

  • Sinds medio juli kunnen bepaalde categorieën van werknemers, zelfstandigen en gepensioneerden bijklussen tot 500€ per maand of 6000€ per jaar. Het nazicht of die personen aan de voorwaarden voldoen, verloopt over de KSZ
  • In augustus is de samenwerking opgestart tussen de Dienst Administratieve Geldboeten (FOD WASO) en de fiscus inzake het project e-Domeinen om een bidirectionele gegevensstroom over de KSZ te maken waarbij FOD Financiën de invordering van de administratieve geldboeten op zich zal nemen en FOD WASO feedback geeft
  • Wat het e-PV betreft, is de e-Consult applicatie, waarmee alle e-PV’s + hun bijlagen kunnen geconsulteerd worden, uitgerold voor alle arbeidsauditoraten. De Vlaamse (WSE) arbeidsinspectie en de Brusselse arbeidsinspectie zullen in de loop van 2019 aansluiten bij het project e-PV. 
  • Wat de fiscaal-sociale gegevensuitwisseling betreft, heeft FOD Financiën uitbreiding gevraagd voor alle sectoren uit LIMOSA
  • De Wet van 5 september 2018 stelt de RSZ in staat om potentiële fraude sneller en nauwkeuriger te detecteren, complexere dossiers samen te stellen (met hogere vorderingen), dossiers sneller en efficiënter te kunnen analyseren (met minder schuldopbouw), doelmatiger oneerlijke concurrentie in internationale dossiers (sociale dumping) aan te pakken
  • Push: de evaluatie van de pilootfase is afgerond en nu is beslist dit op nog meer structurele wijze te realiseren 
  • In maart heeft de KSZ het Linkenregister in productie gezet; met twee nieuwe diensten ‘ConsultLink Register’ en ‘FeedLinkRegister’ kunnen de instellingen voor een sociaal verzekerde de Belgische identificatiesleutel samen met de buitenlandse consulteren of creëren. Deze diensten vormen een efficiënte tool tegen de grensoverschrijdende fraude

Context

In de afgelopen jaren zijn inmiddels binnen het netwerk van de sociale zekerheid een 120-tal gegevensstromen ontwikkeld die datamatching (punctuele vergelijking van gegevens) of datamining (longitudinaal onderzoek naar tendensen) mogelijk maken.

Wat datamatching betreft, zijn er bijvoorbeeld gegevensstromen die cumul tussen werkloosheidsuitkeringen en loon of tussen ziekte-uitkeringen en pensioen controleren of ook nog de eigen databank met de gegevens uit het Rijksregister vergelijken teneinde de gezinssituatie, de adresgegevens en de nationaliteit na te gaan.

Het datawarehouse OASIS laat dan weer toe op langere termijn verschillende parameters (RSZ en fiscus) tegen een tijdslijn uit te zetten om bijvoorbeeld bedrijven op te volgen die op een frauduleus bankroet afstevenen of deel uitmaken van spinconstructies.

Om de sociaal inspecteurs toe te laten doelgerichte controles uit te voeren, is hen een krachtig geïntegreerd informatica-platform ter beschikking gesteld: DOLSIS; dit platform laat intussen een 85-tal gemachtigde instanties toe in één toepassing gegevens uit de RSZ (o.a. DIMONA, DmfA, LIMOSA), uit het Rijksregister, uit de Db’s van werkloosheid, zelfstandigen, leefloon, mobiliteit,…) te consulteren.

Met de wet van 13 mei 2016 (…) betreffende de controle op het misbruik van fictieve adressen door de gerechtigde van sociale prestaties, met het oog op de invoering van het systematisch doorzenden naar de KSZ van bepaalde verbruiksgegevens van nutsbedrijven en distributienetbeheerders tot verbetering van de datamining en de datamatching in de strijd tegen de sociale fraude is overgestapt van punctuele consultatie naar systematische push.

In het kader van de bestrijding van domiciliefraude en het verkrijgen van energiegegevens, maakt  een aantal distributienetbeheerders (elektriciteit en gas) en nutsbedrijven (water) aan de KSZ die verbruikers over met een sterk van het gemiddelde afwijkend verbruik. De KSZ verrijkt deze gegevens met gegevens uit het Rijksregister en maakt deze over aan de sector waarin de betrokkene volgens het KSZ-repertorium is gekend. Dit laat de operationele eenheden van bvb. RVA of RIZIV toe bijkomend onderzoek te voeren naar de gezinssituatie op de desbetreffende adressen.

De laatste 2, 3 jaren valt de nauwere gegevensuitwisseling tussen de sector van de sociale zekerheid en de fiscus op. Hierbij wordt bijvoorbeeld vergeleken of het bij de RSZ aangegeven loon overeenstemt met het loon gedeclareerd aan de fiscus of onderzoeken sociale huisvestingsmaatschappijen of OCMW’s in de sociale enquête of een bepaalde sociaal verzekerde patrimoniale vermogens heeft om op basis daarvan te beslissen of er sociale tegemoetkomingen kunnen worden toegekend.

Een meer recente tendens in de fraudebestrijding is het betrekken van de Gewesten en Gemeenschappen; zo participeren Vlaanderen en Brussel reeds in het elektronisch proces-verbaal (e-PV), betrekken ze via de KSZ fiscale gegevens of participeren ze in het project domiciliefraude.

Een laatste aspect is de grensoverschrijdende fraudebestrijding. Zo is in het kader van de Benelux-samenwerking een gegevensuitwisseling in productie, waarbij de Belgische RSZ en RVA gegevens uitwisselen met het Nederlandse Inlichtingenbureau en het Nederlands Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen. Bedoeling is dat cumul wordt nagegaan tussen een Nederlands loon of uitkering met een Belgische uitkering of loon. Maar ook met andere Europese Lidstaten worden gegevens inzake pensioenen, ziekte en werkloosheid uitgewisseld.

De LIMOSA-toepassing is dan weer de internationale tegenhanger van de DIMONA: een verplichte voorafgaande verklaring van detachering naar België voor elke vorm van buitenlandse tewerkstelling: werknemers, zelfstandigen, stagiairs. Deze aangifte maakt het mogelijk te controleren of alle buitenlandse werkkrachten, die naar België worden uitgestuurd, voorafgaandelijk zijn aangegeven aan de Belgische sociale zekerheid.

Technische documentatie

Linkregister (Linkenregister / ConsultLink Register / FeedLink Register)

Voorwaarden - Beraadslagingen

Referentieberaadslagingen 

Juridisch kader

  • Wet van 13 mei 2016 (…) betreffende de controle op het misbruik van fictieve adressen door de gerechtigde van sociale prestaties, met het oog op de invoering van het systematisch doorzenden naar de KSZ van bepaalde verbruiksgegevens van nutsbedrijven en distributienetbeheerders tot verbetering van de datamining en de datamatching in de strijd tegen de sociale fraude: het overstappen van punctuele consultatie naar systematische push
  • Belgisch-Nederlands samenwerkingsakkoord gesloten op 9 april 2018
  • de wet van 5 september 2018 tot oprichting van het informatieveiligheidscomité voorziet een wettelijke basis met het oog op de oprichting van een datawarehouse voor doeleinden van datamatching en datamining